Mutlu, özgüveni yüksek, kendine ve diğerlerine karşı saygılı olmayı başarabilen bireylerin, keyifli bir çocukluk geçirmiş olduklarını söyleyebilirim. Ömrümüz boyunca birçok acı-tatlı, iyi-kötü, güzel-çirkin, sevgi dolu-sevgisiz anlar yaşarız.
Önemli olan bu anlarda dahi öz huzurumuzu elimizde tutabilmektir. Dünyaya gelen her çocuk, annesi-babası tarafından yetiştirilemiyor maalesef. Bu yazı çocuk yetiştiren tüm bireyler için yol gösterici olması maksadıyla kaleme alınmıştır.
TUTARLI OLUN
Tutarlılık; herkesin kendisi için istediği fakat birçok vakit karşısındakine uygulayamadığı bir kavramdır. Çocukların yetiştirildiği ortamda olması gereken en değerli davranış biçimi tutarlılıktır. Gerçek rol model olabilmek; sözlerimizle davranışlarımızın birbirine örtüşmesi ile mümkün olur. Daima paylaşmanın olmazsa olmaz olduğunu konuşan bir babanın acil bir durumda gereksinimi olan arkadaşına otomobilini vermemesi tutarsızlığın en kolay örneğidir.
SEVGİNİZİ YANLIŞSIZ GÖSTERİN
Kuşkusuz her anne-baba çocuğunu çok sever. Kıymetli olan bunu yanlışsız biçimde göstermek ve sevginin şartsız olduğunu öğretmektir. Şartlar ve istekler üzerine kurulmuş sevgi bağları, hem karşılıklı inanç sorgulamasına açıktır hem de temel olarak değersizlik hissi yaşatır. Her birey şartsız sevildiği vakit memnundur ve şartsız sevmeyi öğrendiği vakit huzurludur.
YAPABİLECEĞİ İŞLERİ ELİNDEN ALMAYIN
Çocuklar hangi yaş kümesinde olursa olsun işe yaradığını hissetmek ister ve bu his var olma güdülerini güçlendirir; yeterlilik hissini pekiştirir. Merdivenden çıkmak, masa hazırlamak, kapıyı açmak ve bunun üzere her yaş kümesine uygun birtakım fizikî aksiyonları gerçekleştirmesine müsaade vermek, çocuğunuzun özgüvenini pekiştirir ve başarma hissini tatmasını sağlar. Bu duyguyu çocuğunuzun elinden almayın.
REKABETİ DEĞİL İŞBİRLİĞİNİ ÖĞRETİN
Rekabetçi yaklaşım her birey için uygun değildir. Herkeste tıpkı etkiyi göstermez.Ama işbirliği duygusu, bütünleştirici, öğretici ve içinde hürmet barındıran bir histir. Ekip sporları, küme çalışmaları, birlikte oynadığınız oyunlar, okul projeleri üzere faaliyetlerde birleştirici ve tamamlayıcı yaklaşımda bulunmayı tercih edin.
SAYGIYI OĞRETİN
Bireyin sahip olması gereken temel hislerden biri de; kendisine ve diğerlerine hürmet duymasıdır. Çocuklarımıza bu durumu lakin davranışlarımızla gösterebiliriz. Onlar bizim aynamızdır. Ne konuştuğumuza değil nasıl davrandığımıza bakarlar ve bu halde kendilerini yönlendirirler. Eşimize, arkadaşlarımıza gösterdiğimiz hürmet onlar için yol gösterici olur.
MÜKEMMEL DİYE BİŞEY YOKTUR
Mükemmel olmasını istemek çocuğa ziyan verir. Kimse harika değildir. Sizler de değilsiniz. Eksiklerimizi ve yapamadıklarımızı çocukların tamamlamasını istemek ve zorlamak mutsuz birey yetiştirmek için yapılan bilinçsiz davranışlardır.
GEÇMİŞTE YAŞAMAK VE YAŞATMAK
Sürekli yaşanmışlıklardan bahsetmek, yaşanan aksilikleri durmadan dillendirmek, yaptığı yanılgıları affetmemek ve daima hatırlatmak çocuklarınızın sizden uzaklaşmasına ve onları anlayacak öbür birilerini aramaya iter. Bunun yerine, affedin, dinleyin ve geçmişte yaşamayı bırakın.
ÖNEMLİ HİSSETTİRİN
Hepimiz sevdiğimiz şahıslar tarafından bedelli olduğumuzu hissetmek ve bilmek isteriz. Çocuklarımıza kıymetli olduklarını maddi temellerle gösteremeyiz. Bu, yalnızca onların bedelli olma algısını büsbütün yanlış şekillendirmiş olmakla kalmaz;aynı vakitte mutluluğun temelini paraya dayandırmış oluruz. Kıymetli hissetmek için sizin hoş sözleriniz ve davranışlarınız kafidir.
KIYASLAMAYIN
Kıyaslanmaktan hoşlanan birey yoktur. Hoşunuza gitmeyen, rencide edici ve özgüven kırıcı bu davranışı çocuklarınıza uygulamayın. Herkes dünyaya farklı parmak iziyle gelirken okulda aldığı notlar, toplumsal ve fizikî hünerleri yüzünden kıyaslanmayı hak etmez. Herkes özeldir. Hepimizin marifetleri farklı farklıdır. Mutsuz çocuk daima etrafındaki yaşıtlarıyla kıyaslanan çocuktur; unutmayın!
SORGULAMAYI ÖĞRETİN
Çocuklarımıza isteklerini, davranışlarını, telaffuzlarını sorgulamayı öğretin. Bunun için sorular sorun ve karşılıklar bekleyin. Asla yargılamayın. ”Ben o denli istiyorum, o denli olacak!” kalıbından uzak durarak yaklaşımda bulunun. Çocuğunuza evet yahut hayır yanıtını verirken kesinlikle münasebetini de sunun. Bu sayede o da sorgulamayı, her söyleneni gerçek kabul etmemeyi öğrenecektir. Uzm.Psk.Gamze Eser 2015
